|
| |
BEBEK İSTİYORUM
Gebeliğe
Hazırlanmak
Hamile
Kalmadan Önce Aşı Yaptırmak
Kan Uyuşmazlığı
Doğum Kontrolü
Doğum Kontrol Yöntemleri
Doğum Kontrol
Hapları
Yaygın olarak kullanılan doğum kontrol ilaçları, östrojen ve sentetik
progestin hormonları içeriyor. Bu ilaçlar, yumurtlamayı önleyerek doğum
kontrol`ünü sağlıyor.
Doğum kontrol ilaçlarına başlamadan önce, doktor kontrolünden geçmek
şart. Kadınlarda genel kontroller, jinekolojik muayene ile birlikte
smear testi yapılması gerekiyor. Bugün; doğum kontrol haplarının
bulantı, ara kanamalar, adet kanamasında azalma, deride lekelerin
oluşması, migren ağrılarının şiddetlenmesi, memede ağn ve mizaç
değişiklikleri gibi yan etkileri olabiliyor.
Gebeler, yüksek tansiyon, damar, karaciğer, şeker ve migren hastaları,
35 yaşın üzerinde sigara içen bayanlar ve 16 yaşından küçükler,
kesinlikle doğum kontrol hapı kullanamıyor.
Yeni Doğum Kontrol Hapları
Yeni geliştirilen bir doğum kontrol hapı, mevcutlar arasında en az
hormon içeren hap olacak. Çalışmalarını Londra'dan Prof. John
Guilleband'ın yürüttügü ila,ç 60 mcg gestodene ve 15 mcg
ethinvlestradiol içeriyor. Bu yeni ilacın diğerlerinden bir başka farkı,
21 günlük yerine 24 günlük olması.
Erkeklere Doğum Kontrol Hapı
Çin'de geliştirilen ve erkeklerin kullandığı dogum kontrol haplarının
güvenliği %95. Önümüzdeki 10 yıl içinde piyasaya sürülmesi beklenen
ilaçlar ile ilgili araştırmalar, halen devam ediyor. Bu hapların, bazı
erkeklerde kişilik ve ruh hali üzerinde etkileri olduğu saptanmış. Eski
tip hapların, sinirlilik gibi yan etkileri olduğu, yeni
geliştirilenlerde ise bu yan etkilerin bulunmadığı görülmüş.
Rahim İçi Spiral
1960 yılından itibaren yaygın olarak kullanılmaya başlanan rahim içi
araçlar, değişik şekil ve boyutlarda olabiliyor. Adet kanamasmın 3. veya
4. günü, rahme yerleştirilen spirallerin saf plastik ve bakırlı
çeşitleri yanında, son zamanlarda hormon salan tipleri de üretiliyor.
Rahim içi araç kullanan kadınlara, her yıl kontrol yapılması gerekiyor.
Rahim içi araca bağlı kasık ağrıları, ara kanamaları, sancılı ve fazla
adet kanaması görülebiliyor. Rahim içi araç, pelvik enflamatuvar
hastalığını artırarak, tüplerde tıkanıklığa bağlı kısırlık ve dış
gebeliklere neden olabileceğinden, en az bir çocuğu olan veya çocuk
sahibi olmak istemeyen kadınlar tarafından tercih ediliyor.
Prezervatif
Cinsel ilişki ile bulaşan hastalıklara karşı da koruyuculuğu olan
prezervatif, güvenilir yöntemler arasında sayilıyor. İnce lastik bir
materyalden vapılan prezervatif, cinsel ilişki öncesinde erkek cinsel
organı üzerine takılıyor ve böylelikle spermin vajinaya girmesi
engelleniyor.
Yırtılma ya da çıkma korkusu dışında herhangi bir yan etkisi de yok
denecek kadar az. Olası tek yan etkisi; kauçuk, pudra veya lubrikan
maddeye karşı alerjik reaksiyon oluşması. Bu yöntemin doğum
kontrol`ündeki güvenilirliği, doğum kontrol hapı ve spiralden daha az.
Ancak vajina içerisine uygulanan spermisid kontraseptif krem, jel veya
köpükle etkinliği, doğum kontrol hapının etkinliğine yakın bir düzeye
çıkıyor.
Hormon İmplantları
Derinin altina yerleştirilen yumuşak kapsüller şeklindeki hormon
implantları, progestin hormonu salarak yumurtlamayı önlüyor ve 5 yıl
boyunca koruma sağlıyor. Ancak bu kapsüllerin, konusunda deneyimi olan
hekimler tarafından yerleştirilmesi ve 5 yılda bir değiştirilmesi
gerekiyor. Dogum kontrol hapları kullanmaması gereken kişiler, bu
implantları da kullanamıyor.
Hormon Enjeksiyonları
Progestin hormonu içeren uzun etkili bir korunma metodu olarak kabul
edilen hormon enjeksiyonları, her üç ayda bir kullanılıyor. Bir yıldan
fazla kullanıldığında, adetlerin kesilmesine neden olabiliyor. Bu
nedenle, ileride çocuk sahibi olmayı düşünen kadınlara önerilmiyor.
Cerrahi Sterilizasyon (Kısırlaştırma)
Sterilizasyon, hem kadın hem de erkek için, istendiğinde geriye dönüşü
mümkün olan bir doğum kontrol yöntemi. Kadınlar için uygulanan yönteme,
tüplerin bağlanması (tubal sterilizasyon), erkekler için uygulanan
yönteme ise üreme kanalının bağlanması (vazektomi) adı veriliyor.
Gelişmiş ülkelerde, üreme çağındaki çiftlerin yaklaşık %24'ü doğum
kontrol yöntemi olarak cerrahi sterilizasyonu seçiyor. Güvenilirliği
%99.8 olan tüplerin bağlanması yönteminin kadının cinsel yaşamına ve ruh
sağlığına olumsuz hiçbir etkisi yok.
Erkek sterilizasyonunun da aynı şekilde erkek cinsel yaşamına ve ruh
sağlığına olumsuz bir etkisi yok. Bu işlemin güvenirliliği ise %99.9.
İlişki Sonrası Doğum Kontrol`ü
İlişki sonrasında alındığında gebeliği önleyen ilaçlar, östrojen ve
progestin hormonları içeriyor ve rahmin iç tabakasının gelişimini
engelleyerek gebeliği önlüyor.
Yöntem, korunma olmadan gerçekleşen bir ilişkiden sonra, gebeliğin
kürtaj yapılmasına gerek kalmadan engellenmesini amaçlıyor. İlaçlar,
ilişki sonrasındaki ilk 72 saat içinde alındığında, gebeliği %97
oranında önlüyor. Dogum kontrol haplarının kullanımı ile ortaya çıkan
yan etkiler, bu ilaçların kullanımından sonra da görülebiliyor.
Elektronik Doğum Kontrol`ü
Yine Çin'de, erkekler için elektronik doğum kontrol yöntemi
geliştirildi. Spermleri öldüren elektronik dalgalar yayan çağrı cihazı
büyüklüğündeki bir alet, erkek iç çamaşırına yerleştiriliyor. Cihazın 1
saat çalıştırılması, erkekte bir ay kadar sterilite sağlıyor.
| |
|