|
Bebeklerin
hastalıklarını anlamak çok kolay değil. Derdini anlatamadıkları için
sadece ağlarlar. Genelde huzursuz ve çok ağlayan bir bebekte de ağlama
da ipucu olarak değerlendirilmeyebilir. Eğer bebeğin yeme, içme ve
uyuma alışkanlıklarında dikkat çekici bir değişme varsa, o çocuğun
hasta olduğu düşünülür. Her hastalık ateş yükselmesine neden
olmazsa da, bebeklerde ve küçük çocuklarda infeksiyon hastalıkları
daha sık rastlandığı için, hastalıkların büyük bir kısmında ateş
yükselmesi olacaktır. Bu nedenle bebeğin ateşini ölçmek sağlığı
hakkında bilgi verecektir. Cildin terli ve bebeğin hareketli olması
nedeniyle, koltuk altı yerine makattan ateş ölçmek daha doğrudur.Eğer
bebeğin makattan ölçülen ateşi 38 dereceden fazla ise, o bebekte yüksek
ateş olduğunu kanıtlar. Ancak çoğu zaman ateşin yüksekliğinden çok
bebeğin genel durumu daha da önemlidir. Ateşi normale yakın ama
halsiz, devamlı uyuyan, mama yemek ya eda emmek istemeyen bir bebek, 39
derece ateşi olmasına rağmen, canlı hareketli, beslenmesini sürdüren
bir bebeğe oranla daha hastadır. Eğer iki aylıktan küçük bir bebeğin
ateşi 38 dereceyi aşarsa doktora götürmek gerekir. İki aylıktan büyük
bebek için doktora götürme sınırı 39 derece ateştir. Ancak daha düşük
rakamlarda da olsa ateş üç günden daha fazla sürüyorsa, doktora götürmek
gerekecektir.Ateş yükselmesi vücudun savunma mekanizmalarından
biridir. Vücutta virüs ya da bakteri cinsi bir hasatlık etkeni olduğunu
ve vücudun buna karşı tepki gösterdiğini kanıtlar. Ateş yükselmesi
halinde hastalık etkenleri faaliyetlerini sürdüremez ya da ölürler.
Bu nedenle ateş yükselmesi hastanın yararına bir durumdur. Ancak, yüksek
ateşin devam etmesi, vücudun hastalığı yenemediğini gösterir.
Hastalığın devam etmesi organlarda kalıcı bir bozukluk yaratabileceği
için, müdahale edilmelidir. Doktor yapacağı muayeneden sonra hastalığı
teşhis edecek ve gerekli önlemleri alacaktır. Gerekli tedaviye başlamadan
ateşi düşürmek yararlı bir davranış değildir. Ateşin savunma
sistemi için yararlı olduğunu belirttim ancak bunun tek istisnası, yüksek
ateşle gelen havale nöbetidir.Beyin hücrelerinin normal dışı bir
aktivite göstermesi sonucu ortaya çıkan, vücuttaki istemsiz kasılmalara,
tıp dilinde konvülsiyon, halk arasında da havale adı verilmektedir.
Tipik bir havale nöbetinde, bebek şuurunu kaybeder, kol ve bacakları
kasılır. Birkaç saniye sonra da bütün belirtiler kaybolur. Havale nöbetleri
genellikle 6 aylık ile 5 yaş arasındaki çocuklarda olur. çoğu zaman
yüksek ateş ile beraberdir. Ancak ateşin yüksekliği ile havale geçirme
arasında her zaman bir ilinti yoktur. Yani bazılarında çok yüksek ateşte
havale olmazken, bazı bebeklerde daha düşük ateşlerde bile havaleye
rastlanabilir. Çocukların %4-5´inde hayatlarında en az bir kez
havaleye rastlanırken, bunların yarısında bir kereden sonra havale görülmez.
Eskiden, havale geçiren çocukların mutlaka beyin hasarı kalacağı düşünülürken,
bunun doğru olmadığı artık anlaşıldı. Önemli olan havalenin
kendisi değil, havaleye neden olan hastalıktır. Bu iyi tedavi edilmediği
takdirde hasar kalabilir.
Havale nöbeti
anne ve babalar için korkutucu olabilir. Ancak bilmeniz gereken en önemli
şey, havalenin birkaç dakika sonra kendiliğinden geçeceğidir. Eğer
bebeğin ateşi yüksekse, düşürmek için, giysilerini çıkartmak, başına
ve göğsüne ıslak bez koymak, tüm vücudu serin su ile ıslatılmış
bezlerle silmek yararlıdır. Havale geçiren bebekte, kolonya gibi alkollü
maddeler kesinlikle kullanılmaz. Ayrıca ateş düşürmek için su dolu
küvete sokmak da tehlikeli olabilir.
Kusmaya başlarsa,
yüzükoyun ya da yan yatırarak kusmuğun nefes borusunu tıkamasını önleyin.
Nefes alması güçleşirse, alt çenesini hareket ettirmeye çalışarak
nefes almasına yardımcı olun. Çoğu insan, havale geçiren kişinin
dilini ısıracağını ya da yutacağını ve nefes yolunun kapanacağını
düşünür. Dil ısırma olursa da çok önemli değildir. Bunu önlemek
için ağzına elinizi ya da başka cisimleri sokmak tehlikeli olabilir. Eğer
nefesi durursa, yapay solunuma başlamayın, kısa bir süre sonra kendiliğinden
soluk alıp vermeye başlayacaktır. Havale nöbeti geçtikten sonra bebeğin
devamlı doktoru varsa, ona haber verin. Bebeği muayene etmek
isteyecektir. Eğer bu doktora ulaşamıyorsanız, bir hastanenin acil kısmına
götürün.
|